Ffeithiau a Mythau 

 

Myth: Mae cig yn cynnwys llawer o fraster, yn enwedig braster dirlawn

Ffaith: Mae’r braster yn y cig coch lleiaf bras wedi gostwng traean ar gyfartaledd yn ystod yr 20 mlynedd diwethaf.  Erbyn hyn, 8% yw’r cynnwys braster cyfartalog yn y cig oen lleiaf bras. 5% yn y cig eidion lleiaf bras a 4% yn y porc lleiaf bras. Mewn gwirionedd, mae cig coch yn cynnwys mwy o frasterau mono-annirlawn ac amlannirlawn (sy’n iach i’r galon) nag o frasterau dirlawn. Mae dewis y darnau cig lleiaf bras a thrimio unrhyw fraster amlwg yn helpu i leihau’r cynnwys braster dirlawn fwyfwy.

Mae cig yn cynnwys,ychydig o frasterau omega-3, hefyd, sy’n helpu i gadw’r galon yn iach, yn enwedig mewn pobl sydd eisoes wedi dioddef trawiad ar y galon.


Myth: Mae cig yn eich gwneud yn dew

Ffaith: Mae sawl ffactor gwahanol yn cyfrannu at ordewdra – megis cymeriant calorïau a diffyg ymarfer. Mae’n amhosibl dewis ond un agwedd ar ddiet rhywun – megis bwyta cig coch – a phrofi taw dyna sydd wedi achosi gordewdra. Yn wir,  gall cig helpu yn y frwydr yn erbyn gordewdra am ei fod yn cynnwys cyfran uchel o brotein.  Gall cymeriant uwch o brotein wneud i rywun deimlo’n llawn ar ddiwedd pryd, ac o’r herwydd gall helpu i beidio â chael byrbryd yn ddiweddarach. Yn y pen draw, mae hyn yn helpu i leihau cymeriant calorïau, a gall fod o gymorth yn y pen draw i golli pwysau.


Myth: Mae cig yn bwysig am haearn yn unig

Ffaith: Mae’n wir fod cig coch yn ffynhonnell bwysig o haearn, sydd ei angen ar gyfer gwaed iach ac i atal anaemia. Mae hyn yn arbennig o bwysig i ferched, oherwydd ar hyn o bryd mae cymeriant haearn chwarter y menywod rhwng 19 a 64 oed yn is na’r hyn sy’n ofynnol i gadw’n iach.

Ond nid haearn yw'r unig beth llesol mewn cig. Mae cig a chynhyrchion cig yn cynnwys llawer o faetholion eraill sy’n bwysig ar gyfer iechyd da – gan gynnwys protein, sinc, fitamin B12 a fitamin D.

Yn ogystal, gall y corff amsugno a defnyddio’r haearn a'r sinc o gig coch yn haws nag o fwydydd eraill.


Myth: Mae diet llysieuol yn iachach

Ffaith: Mae llysfwytawyr yn tueddu i fod yn iau, yn ysgafnach ac yn llai tebygol o fod yn ysmygwyr nag yw bwytawyr cig. Fodd bynnag, mae astudiaethau wedi dangos eu bod hefyd yn fwy tebygol o fod â phrinder mwynau a fitaminau fel sinc a fitaminau A, B12 a D. Ar y cyfan, mae’n ymddangos nad yw’r gwahaniaethau mewn cymeriant maetholion yn gwneud llysfwytawyr yn iachach nac yn llai iach na bwytawyr cig.


Myth: Mae cig yn achosi canser y coluddyn

Ffaith: Mae rhai astudiaethau wedi dangos cysylltiad rhwng cymeriant uchel o gig (cig wedi’i brosesu yn bennaf) a chanser y coluddyn. Fodd bynnag, yn y DG mae’r cymeriant dyddiol(ar gyfartaledd) o gig coch a fwyteir yn dal i fod o fewn argymhellion y Llywodraeth. Yn wir, yn ystod y 35 mlynedd diwethaf, mae nifer yr achosion o ganser y coluddyn yn y DG wedi cynyddu’n ddramatig, er bod y cymeriant o gig coch wedi gostwng tua 25%.


Myth: Mae cig wedi’i brosesu’n ddrwg i chi

Ffaith: Mae patrymau bwyta cyffredinol yn bwysicach o ran lleihau’r risg o ddatblygu canser na’r bwydydd unigol rydych chi’n cynnwys neu’n eu hepgor o’ch diet. Er enghraifft, gall cymeriant da o ffibr eich helpu i wrthsefyll unrhyw gynnydd  mewn risg sy’n gysylltiedig â chymeriant uchel o gig coch neu gig wedi’i brosesu. Mewn geiriau eraill, mae bwyta cig coch yn annhebygol o wneud unrhyw niwed i chi os yw’n cael ei fwyta’n gymedrol ac yn rhan o ddiet cytbwys iach.


Myth: Mae cig yn achosi clefyd y galon

Ffaith: Mae astudiaethau wedi darganfod ei bod yn anodd ystyried effeithiau cig yn unig ar iechyd y galon.  Yn hytrach, mae arferion bwyta yn gyffredinol a ffordd o fyw yn bwysicach o ran atal clefyd y galon. Er bod rhai astudiaethau wedi dangos cynnydd bychan yn y risg o glefyd cardiofasgwlaidd (sy’n cynnwys clefyd coronaidd y galon a strôc) mewn bwytawyr cig mewn cymhariaeth â phobl nad ydyn nhw’n bwyta cig, mae astudiaethau eraill wedi dangos nad yw bwyta cig coch lleiaf bras yn cynyddu colesterol na phwysedd gwaed, a gall hyd yn oed leihau’r gyfran o golesterol ‘drwg’ neu LDL.  Mae’n bosibl taw’r rheswm am hyn yw bod y cig coch lleiaf bras yn cynnwys brasterau mono-annirlawn ac omega-3, fitaminau B a seleniwm, sydd i gyd yn helpu i gadw’r galon yn iach. Felly, does dim o’i le mewn bwyta cig coch lleiaf bras fel rhan o ddiet ar gyfer calon iach.


Myth: Ni ddylai diet iach gynnwys cig

Ffaith: Ni allai hyn fod ymhellach o’r gwirionedd. Mae cig yn ychwanegu at amrywiaeth diet pobl ac mae’r rhan fwyaf o bobl yn ei fwynhau. Er bod rhai pobl yn dewis peidio â bwyta cig, does dim tystiolaeth wyddonol i awgrymu bod bwyta’r cig lleiaf bras yn ddrwg i iechyd.

 

Mae erthygl arbennig am y ffeithiau ynghylch cig coch wedi cael ei gynhyrchu gan nutritionalist Zoë Harcombe, cliciwch yma i ddarllen mwy.

Yn chwilio am rywbeth penodol
Teledu HCC