Gareth O'Keeffe 

Gareth O'Keefe

Sefydliad: IBERS, Prifysgol Aberystwyth

Datblygu strategaethau bwydo newydd i wella'r defnydd o brotein gan anifeiliaid cnoi cil sy'n bwyta porfwyd

Mae bwlch protein yn bodoli wrth gynhyrchu anifeiliaid sy'n cnoi cil fel canlyniad i berthynas aneffeithlon rhwng metabolaeth porthiant a phrotein yn y rwmen. Mae cynhyrchu anifeiliaid sy'n cnoi cil yn y DG yn dibynnu i raddau helaeth ar dir glas; mae tua 52% o'r tir yn y DG yn dir glas wedi'i wella a thir pori garw.

Bydd protein sy'n dod o dir pori yn mynd i mewn i'r rwmen a bydd llawer o'r maetholion sydd ar gael yn cael eu cymryd a'u defnyddio gan y boblogaeth ficrobaidd yn hytrach na gan yr anifail. Os yw protein yn cael ei atal rhag cael ei ddadelfennu'n gyflym yn amonia, sy'n cael ei waredu gan yr anifail yn ei droeth, gall cyfran uwch fynd i mewn i'r coluddyn bach a chael ei amsugno gan yr anifail, gan wella cynhyrchedd.

Bu ymdrechion  blaenorol i gynyddu cymeriant protein yn canolbwyntio ar gynyddu faint o brotein sydd ar gael, trwy ddefnyddio proteinau dargyfeiriol (llwyddiant cyfyngedig a gafwyd yn hyn o beth), neu wrth gynyddu carbohydradau yn y diet i gael cyfradd uwch o brotein.  Gallai unrhyw welliant mewn effeithlonrwydd olygu ffermydd mwy cynhyrchiol a llai o ddifrod i'r amgylchedd. 

Mae hyn yn bwysig oherwydd mae amaethyddiaeth sy'n seiliedig ar dda byw wedi bod o dan bwysau sylweddol yn ystod y blynyddoedd diwethaf, fel canlyniad i amryw o ffactorau mewnol ac allanol, a chafodd rhai o'r rhain effeithiau andwyol ar y strategaethau ac adnoddau bwydo sydd ar gael. 

Mae gwella porthiant anifeiliaid yn mynd i'r afael â naill ai ansawdd y cynnyrch neu'r gost cynhyrchu. Gwyddom fod rhai planhigion (e.e. meillion coch) yn gwella ansawdd y cynnyrch, ond maent hefyd yn cynnwys yr ensym, polyffenol ocsidas (PPO) a allai ddiogelu proteinau mewn defnydd planhigol, naill ai trwy gymhlygu â nhw'n uniongyrchol neu wrth anablu'r ensymau proteas sy'n bresennol yn y meinweoedd planhigol.

Mae copi o adroddiad terfynol Gareth O’Keeffe i’w weld yma

The effect of red clover (Trifolium pratense L.) polyphenol oxidase on protein complexing and utilisation in forage-fed ruminants

Yn chwilio am rywbeth penodol
Teledu HCC