Sally O'Donovan 

Sally O'Donovan

Sefydliad: IBERS, Prifysgol Aberystwyth

Deall y sail enetig i'r proteolysis cyfrwng-planhigol mewn croesrywiau Festulolium

Cyflwyniad:

Mae amaethyddiaeth anifeiliaid sy'n cnoi cil yn gyfrifol am lygredd amgylcheddol sylweddol, ac yn cynhyrchu nwyon ty gwydr fel methan ac ocsid nitraidd ac yn rhyddhau nitrogen gwastraff i'r pridd a chyrsiau dwr. Y nod yw gwneud maeth anifeiliaid sy'n cnoi cil yn fwy effeithlon trwy ddatblygu glaswelltau o ansawdd uchel sy'n defnyddio protein planhigol yn fwy effeithiol ac sy'n lleihau colledion nitrogen.

Y broblem:

Mae'r porfwyd o'r cyltifarau rhygwellt cyfredol sy'n cael ei ddefnyddio gan anifeiliaid sy'n cnoi cil yn dadelfennu'n rhy gyflym yn y rwmen gan achosi gormodedd o nitrogen sy'n cael ei ysgarthu ar ffurf gwastraff sy'n niweidiol i'r amgylchedd. Mae porfwyd sydd newydd ei fwyta yn cael ei ddadelfennu gan ficrobau rwmen, ond dangosodd astudiaethau diweddar fod y broses hon yn aneffeithlon iawn oherwydd ymatebion ‘sioc' cyfrwng-planhigol i amodau rwmen gelyniaethus megis tymheredd uchel (39°C), dim ocsigen, a thywyllwch llwyr.  Y canlyniad yw diffyg cydbwysedd rhwng argaeledd protein a'r egni sydd ei angen ar ficrobau'r rwmen, ac mae hyn yn arwain at gipiad protein gwael gan yr anifail sy'n cnoi cil.

Treial maes o rygwellt x croesrywiau peiswellt y Môr Canoldir

Yr ateb: 

Dangoswyd bod dadelfeniad protein peiswellt y Môr Canoldir yn y rwmen yn arafach na dadelfeniad ei berthnasau rhygwellt agos, ond ychydig a wyddom pam mae hyn yn digwydd na sut y gallem atgynhyrchu'r broses.  Wrth gyfuno genomau rhygwellt a pheiswellt, bwriadaf arafu cyfradd dadelfeniad glaswellt porfwyd. Mae peiswellt y Môr Canoldir yn cael ei addasu'n naturiol i dymheredd uchel ac felly rhagdybir fod hyn yn cyfrannu at ganfyddiadau blaenorol sy'n dangos fod ei ddadelfeniad protein yn bedair gwaith yn arafach na dadelfeniad rhygwellt, o dan amodau rwmen ffug. Bydd gwahanol groesrywiau cyfrwymiad genomig rhygwellt a pheiswellt yn cael eu cymharu i gael y nodwedd beiswellt orau ynghyd â darparu porfwyd sy'n gynhyrchiol, blasus a maethlon.

Mae copi o adroddiad terfynol Sally O’Donovan i’w weld yma

Darllenwch neges Sally O’Donovan i’r diwydiant sy’n deillio o’i hymchwil

 

Yn chwilio am rywbeth penodol
Teledu HCC