Sophie Doran 

Sophie Doran

Sefydliad: Prifysgol Aberystwyth

Datblygu dangosyddion dirprwyol ar gyfer cynnyrch methan gan ddefaid trwy ddefnyddio technegau labordy â thrwybwn cyflym

Cynhyrchir methan gan eplesiad microbaidd yn y rwmen. Mae'n nwy ty gwydr cryf ac mae angen egni i'w gynhyrchu, sy'n golygu colledion cynhyrchedd ymhlith da byw sy'n cnoi cil. Mae gwneud mesuriad cywir o'r methan a gynhyrchir gan anifeiliaid sy'n cnoi cil yn anodd oherwydd mae yna amrywiaeth sylweddol rhwng anifeiliaid, gan ddibynnu ar ffactorau fel diet a phwysau'r corff. Er taw'r dull ‘safon aur' o fesur y methan a gynhyrchir gan anifeiliaid sy'n cnoi cil yw defnyddio siambrau methan, mae hyn yn golygu gormod o amser a gwaith i'w ddefnyddio ar raddfa eang ar ffermydd.

Nod y prosiect hwn yw datblygu dangosyddion dirprwyo y gellir eu defnyddio i amcangyfrif faint o fethan sy'n cael ei gynhyrchu gan ddefaid ar raddfa fferm.

Ymhlith y technegau dirprwyol sy'n debygol o gael eu hymchwilio yn ystod y prosiect hwn, bydd mesur y methan sy'n debygol o gael ei gynhyrchu o wahanol fwydydd, trwy ddefnyddio techneg cynhyrchu nwy in vitro ac mae dewis amrywiol o blanhigion yn cael eu casglu yn fisol ar hyn o bryd i'r pwrpas hwn. Hefyd, mae ystyriaeth yn cael ei roi i synhwyrydd methan laser, sy'n defnyddio sbectrosgopeg isgoch i fesur crynoadau methan yn y golofn nwy.  Yn olaf, dull dirprwyol posibl arall yw chwilio am archaeol, lipid pilen yr archaea methanogenig, mewn ysgarthion.

Mae allyriadau methan o ddefaid yn cael eu mesur trwy ddefnyddio'r dechneg siambr, ac mae'r rhain yn cael eu defnyddio i raddnodi'r cynnyrch methan sy'n cael ei fesur wrth ddefnyddio'r technegau dirprwyol sy'n cael eu harchwilio.  Mae'r canlyniadau hyd yma yn dangos fod y synhwyrydd methan laser yn ddigon synhwyrus i ganfod allyriadau brig o fethan o geg yr anifail yn ogystal â chrynoadau arferol yr anadl, ac ar hyn o bryd mae'r ymchwiliadau'n canolbwyntio ar faint o amser y mae'n ei gymryd i gael data cynrychiadol o anifeiliaid unigol,  a chanfod a yw mesuriadau amgylcheddol (h.y. o amgylchedd y ddafad) yn darparu data defnyddiol.

Adroddiad llawn

Yn chwilio am rywbeth penodol
Teledu HCC