Sarah Beynon 

Sefydliad: Prifysgol Aberystwyth

Ailddilyniannu a phroffilio genetig mewn bridiau defaid Cymreig brodorol er mwyn lleihau allyriadau nwyon tŷ gwydr

Dros genedlaethau lawer mae bridio detholus wedi creu bridiau penodol a phob un âi nodweddion manteisiol ei hun. Fel canlyniad i welliannau mewn technoleg ac argaeledd y genom defaid, erbyn hyn gallwn adnabod y genynnau a’r rhannau genomig penodol sy’n llywodraethu llawer o’r nodweddon hyn. Bydd deall lleoliad y genynnau hyn a sut maent yn gweithio yn ei gwneud yn bosibl i gynnal profion cynnar ar unigolion ar gyfer amrywiadau sy’n gysylltiedig â nodweddion buddiol. Wedyn gellid defnyddio gwybodaeth o’r fath i dargedu strategaethau bridio er mwyn gwella cynhyrchedd ac effeithlonrwydd. Mae’r prosiect hwn yn gobeithio darganfod rhannau’r genom defaid sy’n rheoli rhai o’r nodweddion mwyaf buddiol yn y bridiau defaid Cymreig brodorol megis cyfradd twf a chynnydd pwysau. Er mwyn gwneud hyn, byddwn yn cymryd samplau gwaed oddi wrth unigolion mewn sawl brid gwahanol ac yn cymharu’r dilyniannau DNA i ganfod safleoedd amrywiad.  Rydym hefyd yn gobeithio canfod rhannau o enom defaid Cymreig brodorol sy’n dylanwadu ar lefelau allyriadau methan. Mae methan yn un o’r nwyon tŷ gwydr pwysicaf ac mae da byw ymhlith y cynhyrchwyr mwyaf. Er ei bod yn hysbys fod diet yn cael peth dylanwad ar gynhyrchu methan, mae yna elfen enetig hefyd; mae lefelau’r allyriadau yn gwahaniaethu mewn anifeiliaid sydd â dietau tebyg. Bydd adnabod rhannau’r genom sy’n dylanwadu ar hyn a nodweddion pwysig eraill yn cyfrannu at ddatblygu strategaethau bridio a fydd yn helpu i wneud ffermio defaid yn fwy amgylcheddol-gynaliadwy yn y dyfodol.

Hefyd, bydd gwybodaeth am filoedd o amrywiadau a ganfyddir yn y prosiect hwn yn caniatáu i ni ddeall yn well sut mae bridio detholus wedi galluogi bridiau gwahanol i oroesi mewn amrywiaeth eang o amgylcheddau a chawn well dealltwriaeth hefyd o’r rhannau genomig yn y broses hon. Yn ogystal, bydd darlun yn cael ei greu o sut mae’r bridiau’n perthyn i’w gilydd a chawn gip ar hanes y bridiau gwahanol.
 


 

Yn chwilio am rywbeth penodol
Teledu HCC