Newyddion 

Cenhedlaeth newydd o laswellt i wneud ffermydd yn fwy effeithlon ac arafu newid yn yr hinsawdd

Oct 31 2017

Glaswellt yw’r prif borthiant ar y rhan fwyaf o ffermydd da byw, yn enwedig yng Nghymru. Ond mae bridio mathau newydd o laswellt yn hanfodol o ran perfformiad anifeiliaid ac, yn gynyddol, o ran lliniaru’r newid yn yr hinsawdd.

Dros sawl degawd, mae gwaith gan wyddonwyr yn Aberystwyth wedi arwain at lwyddiant mawr wrth gynhyrchu mathau o laswellt â chyfran uchel o siwgr, ac mae’r rhain bellach yn cael eu defnyddio’n eang ar ffermydd ledled y DG.  Maen nhw’n helpu ffermwyr i roi'r holl faetholion sydd eu hangen i’w hanifeiliaid ac o’r herwydd  does dim rhaid prynu cymaint o fwydydd.

Nawr, mae Hybu Cig Cymru (HCC) yn cydweithio ag arbenigwyr glaswellt IBERS ym Mhrifysgol Aberystwyth a chwmni hadau Germinal i ddatblygu'r genhedlaeth nesaf o ‘lipiwair’(lipigrass), sef glaswellt sydd â chyfran uwch o lipidau (braster).  Mae’r mathau hyn o laswellt nid yn unig yn gwneud cynhyrchu da byw yn fwy effeithlon ond maen nhw hefyd yn golygu bod llai o nwyon tŷ gwydr yn cael eu gollwng i’r awyr.

Dywedodd Gwawr Parry, Swyddog Datblygu'r Diwydiant yn HCC; “Glaswellt yw’r porthiant rhataf a mwyaf effeithiol sydd ar gael i dda byw sy’n cnoi cil. Mae’r hyn y mae anifail yn ei fwyta’n cael effaith ar flas ac ansawdd y cig. Fe ganfuwyd bod cyfran uwch o Omega-3 yng nghig yr anifeiliaid cnoi-cil hynny sy’n bwyta glaswellt yn bennaf.”

“Credir y gallai math o laswellt â chyfran uwch o fraster wella perfformiad anifeiliaid, trwy gynhyrchu mwy o laeth neu fwy o gig fesul hectar,” ychwanegodd Gwawr. “Hefyd, gallai lipiwair’ olygu bod llai o fethan yn cael ei ollwng gan anifeiliaid.”

Er y daw'r prosiect i ben yn 2018, mae'n debygol y cymer rai blynyddoedd cyn bod mathau newydd o laswellt ar gael yn fasnachol.

“Mae hynny’n golygu y bydd rhaid i ffermwyr aros am sawl blwyddyn eto cyn y bydd digon o hadau ar gael i’w hau ar eu tir,” meddai Gwawr. “Ond, yn sicr, mae i’r prosiect botensial hirdymor i ddatblygu ystod newydd o laswellt a fydd yn cyfrannu at effeithlonrwydd a chynaliadwyedd ffermydd Cymru am genedlaethau i ddod.”

Dywedodd y gwyddonydd o IBERS Alan Lovatt, “Mae lipidau yn gyfansoddion sy’n uchel iawn mewn ynni ac mae ganddynt botensial gwych ar gyfer gwella perfformiad anifeiliaid. Mae’n ddyddiau cynnar yn yr ymchwil yma, ond credwn y gall record IBERS o ran datblygu planhigion gyda nodweddion newydd fel gwair sy’n uchel mewn siwgr, ynghyd â thechnolegau genomig newydd, arwain at genhedlaeth newydd o laswellt sy’n uchel mewn lipidau.”

Yn ôl i’r rhestr newyddion
Yn chwilio am rywbeth penodol
Teledu HCC