Newyddion 

Diadell ddefaid Cymru’n taro’r 10 miliwn ond mae amser ansicr o’n blaenau

Dec 15 2017

Mae ystadegau newydd yn dangos fod poblogaeth defaid Cymru wedi pasio’r 10 miliwn am y tro cyntaf ers troad y ganrif.

Rhyddhawyd canlyniadau’r arolwg amaeth Mehefin – y cyfrifiad o ffermydd Prydain sydd wedi cynhyrchu data ers 1867 – gan Lywodraeth Cymru ar ddiwedd Tachwedd.

Lleihaodd niferoedd y defaid yng Nghymru wedi diwedd taliadau fesul anifail ar ddechrau’r ganrif hon, ond maent wedi bod yn cynyddu eto yn y blynyddoedd diwethaf. Erbyn Mehefin 2017 roedd y ffigurau unwaith eto yn uwch na 10 miliwn, y tro cyntaf i hyn ddigwydd ers 2002, ac mae Cymru’n gartref i bron i draean y ddiadell Brydeinig.

Tra y disgynodd y nifer o wartheg cig eidion a roddodd enedigaeth fymryn bach yn ystod y flwyddyn, gwelwyd nifer sylweddol uwch o wartheg benywaidd ifanc. Mae hyn yn awgrymu fod potensial am gynnydd yng nghynyrch cig eidion Cymru dros y blynyddoedd nesaf, o bosib wrth i ffermwyr geisio arallgyfeirio a gwasgaru eu risg.

Yn ôl y corff cig coch Hybu Cig Cymru (HCC) mae’r ffigurau’n awgrymu fod ffermwyr yn astudio’r signalau sy’n dod o’r farchnad ar hyn o bryd, ac yn ystyried sut i ddygymod â’r ansicrwydd wrth edrych ymlaen at Brexit yn 2019.

“Mae niferoedd y defaid wedi parhau i gynyddu eleni, a phrisiau wedi parhau’n eithaf uchel, yn rhannol oherwydd cynnydd yn yr allforion o Gig Oen Cymru,” meddai John Richards, Rheolwr Datblygu’r Diwydiant a Chydberthynas HCC. “Ond mae nifer o ffermwyr yn ymwybodol mai rhan bwysig o’r rheswm am hynny yw cwymp yng ngwerth y bunt ers haf y llynedd.”

“Mewn nifer o’r cyfarfodydd yr wyf i wedi eu cynnal â ffermwyr, bu trafodaethau diddorol ar sut y bydd y farchnad a’r diwydiant yn edrych ar ôl gadael yr UE yn 2019,” ychwanegodd. “Mae adroddiadau annibynnol wedi awgrymu fod y sector ddefaid – sy’n gwerthu traean o’i chynnyrch i Ewrop – yn un o’r rhai sy’n fwya bregus os daw Brexit caled neu Brexit di-gytundeb a fedr arwain at dollau ar allforion.”

“Mae’n ymddangos fod rhai ffermwyr yn edrych ar strwythr eu busnesau er mwyn gweld os y gallant wasgaru eu risg naill ai drwy fuddsoddi mewn cig eidion neu trwy fentrau newydd,” meddai John. “Gall y ffaith fod y nifer o foch pesgu ar ffermydd yng Nghymru wedi cynyddu o 8% fod yn enghraifft o hyn. Gall fod cynhyrchwyr yn edrych ar sut i ychwanegu at incwm eu fferm trwy arallgyfeirio i besgu mathau gwahanol o stoc.”

Yn ôl i’r rhestr newyddion
Yn chwilio am rywbeth penodol
Teledu HCC